بسم الرب الشهدا والصدقین

اسامی کبوتران مهاجر گردان آسمانی لیله القدر در تیپ 29 نبی اکرم (ص) :

1 : شهید سلمان کسرایی                                              2: شهید شمس الله حیدریان

3: شهید برومند کهزادی                                               4: شهید هادی محمد زاده

5: شهید ایرج خزایی                                                    6: شهید  احمد قلی درستی

7: شهید یزدان مومنی فر                                             8: شهید شیر ولی چراغی

9: شهید نصرت الله نظری                                            10: شهید رسول حمیدی

11: شهید فرهاد ملکیان                                             12: شهید غلامرضا فرهنگیان

13: شهید محمد فعله گری                                            14: شهید بندر خوردن

15: شهید عطا فرامزی                                                16: شهید محمد نوری

17: شهید مصطفی امیریان                                           18: شهید فرزاد نادری

19: شهید حجت الله قاسمی                                          20: شهید محمد رضا حسینی

21: شهید محمد رضا آزادی                                         22: شهید اقبال سلطانی

23: شهید مجید همتی                                                  24: شهید محسن رستمی

25: شهید وحید بکتاش                                 26: شهید مرتضی حاج میرزاخانی

27: شهید رمضان علی نصرتی                                    28: شهید خیر الله محمدی

29: شهید آقا علی ناصری                                           30: شهید حسن غفاری

31: شهید جواد قنبری                                                 32: شهید کیومرث جعفری

33: شهید عطا الله صادقی                                           34: شهید علیرضا غفاری

35: شهید بابا مراد باقری                                          36: شهید حسین فیروز آبادی

37: شهید احمد رضا قانعی                                          38: شهید علی نجفیان

39: شهید علیرضا اکبری                                            40: شهید کاووسی

41: شهید حبیب خزلی                                                42: شهید سید خلیل ساداتی

43: شهید عبد الله حسن آبادی                                  44: شهید رحمت  طاهر آبادی

45: شهید سیروس خزایی                                          46: شهید بهرام امیری

47: شهید جمشیدی                                               48: شهید سید مراد بهرام آبادی

49: شهید حاج غلامعلی یاوری                                           50 : شهید اصغر حسینی

51: شهید علیرضا پالوانه                               52: شهید تیمور جعفری

53: شهید قلندر آبادی                                     54: شهید بهمن عظیمی

55:شهید وحید ادیبی                                       56: شهید پیرنیا

لیله القدری های عزیز اگر احیانا شهیدی از قلم افتاده در قسمت نظرات مربوط به این مطلب نام شهید را وارد کنید  .                                                           

س: اگر از میت منزلى بجا مانده باشد و ورثه‌اى جز زوجه و فرزند نداشته باشد،‌ آیا زوجه از زمین و ساختمان، هر دو، ارث مى‌برد؟
ج) در فرض سؤال، زوجه فقط از قیمت زمین و قیمت ساختمان روى آن حق ارث دارد و از عین زمین ارث نمى‌برد.


س: آیا امروزه مى‌توان اتومبیل را بجاى اسب حساب كرد و آن را به پسر بزرگ خانواده داد؟
ج) اتومبیل جزو «حَبْوَه» محسوب نمى‌شود بلكه جزو تَرَكه متوفّى مى‌باشد.



س: اگر خود متوفّی وصیّت نموده باشد كه اموالش بعد از فوت بین ورثه تقسیم نشود تا همه ورثه به حدّ رشد برسند چه حكمى دارد؟
ج) چنین وصیّتی نافذ نیست.

مناطق جنگی اگر چه همواره با نوعی هیجان و دلهره همراه بود ولی ابتکار بسیجیان این بود که با بهره مندی از طنز های کلامی ، محیط آنجا را برای هر کسی لذتبخش می کردند و روحیه ها را بالا نگه می داشتند. آنچه می خوانید گزیده ای است از برخی اتفاقات ،رویدادها ، و گفتارهای طنز در دوران دفاع مقدس...

 

 

مناطق جنگی اگر چه همواره با نوعی هیجان و دلهره همراه بود ولی ابتکار بسیجیان این بود که با بهره مندی از طنز های کلامی ، محیط آنجا را برای هر کسی لذتبخش می کردند و روحیه ها را بالا نگه می داشتند. آنچه می خوانید گزیده ای است از برخی اتفاقات ،رویدادها ، و گفتارهای طنز در دوران دفاع مقدس...
سنگر بگیر ،سنگک همیشه خدا در راه تدارکات بود، یا می رفت چیزی بگیره یا چیزی گرفته بود ، داشت می آورد. بچه های گروه هم که او را این همه راغب اموری از این قبیل می دیدند ، ریش و قیچی را داده بودند دست خودش. او از صبح تا شب گوش به زنگ بود که ببیند تدارکات چی وچقدر می دهد، تا مثل برق وباد خودش را برساند آنجا. بعد هم که سهمیه را می گرفت، تا برساند به چادر، دندان گیرهایش جای سالم در بدنش نداشتند، قیمه و قرمه می کرد توی راه. یک روز عصر بود که داشتیم از بنه تدارکات می آمدیم که بعثی ها شروع کردند به ریختن آتش یومیه شان رو سر ما. من سریع خودم را انداختم روی زمین و بعد به هر جان کندنی بود رفتم توی چاله خمپاره ای که آن طرف بود.  حالا هی داد می زدم : "حاجی سنگر بگیر، حاجی سنگر بگیر." و حاجی راست ایستاده و دست چپش را پشت گوشش که قدری هم سنگین بود گرفته بود که :" چی؟ سنگک."  و من دوباره داد زدم سنگک چیه حاجی؟ سنگر،سنگربگیر. الان این بی پدر و مادر..." سوت خمپاره حرفم را قطع کرد، سرم را دزدیدم وبعد دیدم هنوز می گوید:"سنگک." مرده بودم از خنده. حاجی همیشه این طور بود . از همه کلمات و جملات فقط خوردنیهایش را می فهمید.

مواظب باش نخندی
گاهی پیش می آمد که دو نفر در حضور بچه ها باهم  بلند صحبت می کردند و کارشان به اصطلاح به" یکی به دو" می کشید. معلوم بود سوء تفاهمی شده. بچه ها به جای اینکه بنشینند و تماشا کنند یا حتی دو طرف را تحریک کنند هر کدام سعی می کردند به نحوی قضیه را فیصله بدهند، مثلاً می گفتند :" مواظب باش نخندی." به هین ترتیب می گفتند تا جایی که خود آنها هم به خودشان و به کار خودشان می خندیدند و شرمنده و متنبه به کنجی می نشستند.

یا بخور یا گریه کن
دعای کمیل از بلند گو پخش می شد ، در گوشه و کنار هر کس برای خودش مناجات می کرد. آن شب میرزایی و جعفری بالای تپه نگهبان بودند. میرزایی حدود دو کیلو انار با خودش آورده بود بالای تپه موقع پست بخورد. وقتی هنگام دعا عبارت خوانی می کردند آنها را فشرده می کرد و بعد از ذکر میبت و گریه ، آنها را یکی یکی همانطور که سرش پایین بود می مکید!کاری که گمان نمی کنم تا به  حال کسی کرده باشد. به او می گفتم بابا یا بخور یا گریه کن هر دو که با هم نمی شود . ولی او نشان می داد که می شود!

وضومی گیری یا من را غسل می دهی
 از جمله بچه هایی بود که وقتی وضومی گرفت از شست پا تا فرق سرش را خیس آب می کرد. ای کاش فقط خودش را خیس می کرد، تا چهار نفر این طرف و آن طرف خودش را هم بی نصیب نمی گذاشت. صدای شالاپ شلوپ دست و رو شستنش را هم که دیگر نگو و نپرس. برای بچه های قدیمی این عادی شده بود ولی بچه هایی که سر زبان دارتر، وسواسی تر و ناآشنا بودند، می گفتند:" وضو می گیری یا ما را غسل می دهی؟"    

وقت کردی نفس بکش
تند تند غذا می خورد. جویده و نجویده لقمه اول را که می گذاشت سر دهانش لقمه دوم در دستش بود. پشمک را به این سرعت نمی خوردند که او غذا می خورد. با هم رفیق بودیم، گفتیم:" اگر وقت کردی یک نفس بکش، هواگیری کن دوباره شیرجه برو تا ما مطمئن بشویم که زنده ای و خفه نشده ای." سری تکان داد و به بغل دستی اش اشاره کرد:" چه می گوید؟" اوهم با دست زد روی شانه اش که کارت را بکن، چیز مهمی نیست، بیخودی دلش شور می زند.

نیروی غیبی

یکی از رزمنده های تازه وارد از بچه های قدیمی پرسید:" این قضیه امداد های غیبی چیه؟با هر کس حرف می زنیم راجع به امدادهای غیبی می گوید. مدتهاست می خواستم این مسئله را بپرسم" رزمده قدیمی گفت:" تا آنجا که من می دونم شبها کامیون نیرو می آورند و صبح غیبشان می زند ، جوان با تعجب گفت:" یعنی اینکه همه شهید و مجروح و اسیر می شوند." رزمنده پاسخ داد :" ای یک همچین چیزی."

 مداحی با اعمال شاقه

بعضی از مداح ها خیلی به صدای خودشان علاقه داشتند و وقتی شروع میکردند به دم گرفتن دیگر ول کن نبودند. بچه ها هم که آماده شوخی و سربه سر گذاشتن بودند ،گاهی چراغ قوه شان را برمی داشتند و آن وقت می دیدی مداح زبان گرفته، با مشت به جان اطرافیانش افتاده و دنبال چراغ قوه اش می گردد. یا اینکه مفاتیح را از جلویش برداشته ،به جای آن قرآن یا نهج البلاغه می گذاشتند . بنده خدا در پرتو نور ضعیف چراغ قوه چقدر این صفحه آن صفحه می کرد تا بفهمد که بله کتاب روبرویش اصلا، مفاتیح نیست یا اینکه سیم بلند گو را قطع می کردند تا او ادب شود و اینقدر به حاشیه نپردازد.

امام حسن(علیه‏السلام) فرمودند:
كَفاكَ مِن لِسانِكَ أوضَحَ لَكَ سَبیلَ رُشدِكَ مِن غَیِّكَ ؛
همین مقدار بهره‏بردارى از زبانت برایت بس كه راه هدایت را از گمراهى برایت آشكار مى‏كند .
[بحار الأنوار ، ج 78 ، ص 114]

امام حسن(علیه‏السلام) فرمودند:
مَن عَبَدَ اللّه‏ عَبَّدَ اللّه‏ لَهُ كُلَّ شَى‏ءٍ ؛
هر كس خدا را بندگى كند، خداوند همه چیز را بنده او گرداند .
[تنبیه الخواطر ، ج 2 ، ص 108]

امام حسن (علیه‏السلام) فرمودند:
إنَّ الَّذی یُؤتى إلَىَّ ، سَمٌّ یُدَسُّ إلَىَّ فَاُقتَلُ بِهِ ولكِن لایَومَ كَیَومِكَ یا أباعَبدِاللّه‏؛
آنچه به من مى‏رسد، زهرى است كه با دسیسه به كامم ریخته مى شود، امّا اى ابا عبد اللّه‏ هیچ روزى مانند روز [مصیبت] تو نیست .
[الأمالى، صدوق ، ص 177]

س: در چند مورد زن برابر مرد ارث مى‌برد.
ج) بستگان مادرى مثل برادر و خواهر مادرى و یا دایى و خاله و امثال اینها مساوى ارث مى‌برند.



س: آیا اتومبیل میّت به عنوان حبوه به پسر بزرگ مى‌رسد؟
ج) ماشین و یا مرکب دیگر جزو حَبْوه نیست و جزو میراث حساب مى‌شود و به همه ورّاث تعلق دارد.



س: جد مادرى من در زمان حیات، حق دو خواهرش را از ارث پدرى‌‌شان به صورت كامل به آنها واگذار نكرده آیا اكنون ورثه ایشان وظیفه دارند این كار را بكنند یا نه؟
ج) اگر بدانید حق آنان پرداخت نشده است، شما که ورثه او هستید اگر از میراث او به شما رسیده است، باید حق ذى‌حق را بپردازید و اگر خودشان نیستند به ورثه آنها طبق دستور ارث بپردازید و بهتر آن است که با آنان مصالحه کنید و رضایت‌شان را کسب کنید.

آزادگان بازگشتند، آنگونه كه انتظارش می‌رفت، در میان شور و اشتیاق مردم، در میان جشن و سرور، آزادگان بازگشتند، آنگونه كه انتظارش می‌رفت، با همان آرمان‌های متعالی و حس پاسداشت ارزش‌های اسلامی و انقلابی، آنان بازگشتند تا پرچم ایران اسلامی سرافرازتر و پرغرورتر از همیشه بربلندای قله استقامت در جهان به اهتزار درآید.

 

 

26مردادماه سال ۱۳۶۹نقطه عطفی در تاریخ مقاومت و پایداری ایران به شمار می‌رود، خاك خسروی در این روز پذیرای گام‌های خسته اما استوار سربازانی بود كه سال‌ها پیش در عرصه دفاع و آزادگی، در چنگال دژخیمان بعثی اسیر شدند. اسارت یعنی انتظاری بی‌پایان و مشقت اما رهروان راه آزادگی در زندان‌ها و اردوگاه‌های بعثی، عشق را در اسارت معنایی دیگر بخشیدند، اسارت آنان عین آزادگی بود، آزادگی و آزاده خواهی در برابر قاصبان حق و عدالت.

آزادگان، سربازانی هستند كه در جهاد فی سبیل الله از ارزش‌های اسلامی و ملی خود دفاع كردند، دلاورانی هستند كه شكوه مقاومت را به رخ كشیدند، سلحشورانی هستند كه برای نجات جان ملت و خاك میهن، آزادی خود را زینب وار، در تبق اخلاص نهاده و قربانی مسیر روشنگری حقانیت كردند.

آزادگان، همه آن‪ ۴۰ هزار نفر یا بیشتر، همانانی هستند كه دل در گرو قضای الهی نهادند و برغم شكنجه ها، اعمال فشارها و تهدیدها در اسارت گاه‌های خود، صبر و ایمان را پیشه ساختند، كوله بار سنگین سال‌ها غم انتظار را نستوه بر دوش كشیدند.

مردان قبیله غیرت، یوسف تباران، مردانی از تبار نور و روشنایی، تصویری زنده از شهدا، مردان عاشورایی یا هر نام دیگری كه طی این سال‌ها ، آزادگان را به آنها خوانده اند، هرچه كه باشد ، همه و همه دلالت بر طبع حق طلبی و تسخیرناپذیری روح آزاده خواهی ایران اسلامی و شاهكار حماسی این خدا مردان دارد.

آزادگان سرافراز میهن اسلامی، این پرچم داران مكتب حسینی، از دو تا ‪۱۰ سال یا بیشتر را در زندان‌هایی سپری كردند كه برای هر لحظه اش، چشمانی باریدند، دل‌هایی در انتظار سوختند، دعاهایی نجواكنان بر لب‌ها زمزمه و اندیشه و روح صبر و صلابت تا حریم ملكوتی، پر كشید.

انتظاری تلخ و شیرین، غمی بی‌نهایت و هجرانی توصیف ناپذیر و سرانجام ، پیروزی حق بر باطل، آنچنانكه قرآن كریم وعده داده ، وصالی دلنشین.

آزادگان بازگشتند، آنگونه كه انتظارش می‌رفت، در میان شور و اشتیاق مردم، در میان جشن و سرور، آزادگان بازگشتند، آنگونه كه انتظارش می‌رفت، با همان آرمان‌های متعالی و حس پاسداشت ارزش‌های اسلامی و انقلابی، آنان بازگشتند تا پرچم ایران اسلامی سرافرازتر و پرغرورتر از همیشه بربلندای قله استقامت در جهان به اهتزار درآید.

و اما ۲۶ مردادماه سال  ‪۱۳۸۹، بیست سال پس از ورود قهرمانانه آزادگان سرافراز به خاك خسروی، به نام این عزیزان، نامگذاری شده تا یادی باشد از خاطره كوچ پرستوهای عاشق و بازگشت آنان.

این روز را باید پاس داشت و فرصتی شمرد برای بازگویی خاطره آزادگان، نشر آرمان‌های متعالی آنان و انتقال و ترویج فرهنگ انسان ساز آزادگان، فرهنگ آزادگی و حق طلبی

‪۲۶مرداد، همان روزی است كه امام خمینی (ره) به آن اشاره كرد، آنگاه كه گفت: اگر روزی اسرا برگشتند و من نبودم، سلام مرا به آنها برسانید و بگویید خمینی در فكرتان بود

پس سلام، سلام بر آزادگان ، سلام بر گام‌های خسته اما استوار سربازانی كه سال‌ها پیش در عرصه دفاع و آزادگی، در چنگال دژخیمان بعثی اسیر شدند.

امام على(علیه‏السلام) فرمودند:
غایَةُ الدِّینِ الأمرُ بِالمَعرُوفِ والنَّهیُ عَنِ المُنكَرِ و إقامَةُ الحُدودِ ؛
غایت دین ، امر به معروف و نهى از منكر و برپاداشتن حدود است .
[غررالحكم و دررالكلم ، ح 6373]

امام على(علیه‏السلام) فرمودند:
قِوامُ الشَّریعَةِ الأمرُ بِالمَعرُوفِ والنَّهیُ عَنِ المُنكَرِ و إقامَةُ الحُدودِ ؛
استوارى شریعت ، به امر به معروف و نهى از منكر و برپاداشتن حدود است .
[میزان الحكمه ، ح 12688]

امام على(علیه‏السلام) فرمودند:
إنَّ أحَبَّ المُؤمنِینَ إلَى اللّه‏ِ مَن أعانَ المُؤمِنَ الفَقیرَ مِنَ الفَقرِ فی دُنیاهُ و مَعاشِهِ ؛
محبوب‏ترین مؤمن نزد خداوند ، كسى است كه مؤمن فقیرى را ، در تنگدستى دنیا و گذران زندگى ، یارى رساند .
[ تحف العقول ، ص 376 ]

س: آیا وصى در انجام كارها، به منزله ولى ورثه محسوب مى‌شود و درباره ورثه و ارثیه و صغار همان اختیارات ولىّ را دارد؟
ج) وصىِّ شرعى فقط در محدوده مفاد صریح وصیت، حق دخل و تصرف دارد.

با آغاز حمله سراسرى در منطقه عملیاتى، در محور قرارگاه هاى نجف، قدس، نوح و كربلا نیروها دست به پیشروى زدند و هدف هایى نیز تصرف شد. این وضعیت موجب آرامش در قرارگاه شد، اما در ساعت ۲۴‎/۱۰ دقیقه لشكر ۱۴ امام حسین (ع) خبر داد، این یگان نتوانسته است در جزیره بلجانیه قایق هاى حامل نیرو را پیاده كند و دشمن از سمت جزایر بوارین و ماهى مانع عبور این قایق ها شده و تعدادى از آنها نیز منهدم شده اند.

تحولات صحنه نبرد پس از پیروزى فاو و اقدامات نظامى دشمن كه به طور گسترده و همه جانبه صورت گرفت، فرماندهان سپاه را با وضعیت جدیدى مواجه كرد. جنگ شهرها در سطح گسترده، حمله به مراكز اقتصادى، صنعتى و نفتى فشار فوق العاده اى را بر كشور وارد ساخت. بویژه، كاهش بسیار زیاد قیمت نفت تا مرز ۵‎/۵ دلار در هر بشكه موجب تشدید این فشارها شد.
همراه با این فشارها، تحرك جدید دشمن در عرصه زمینى كه پس از اشغال اراضى كشور در آغاز جنگ، براى اولین بار صورت مى گرفت، جبهه خودى را تحت فشار قرار داده بود. در چنین شرایطى علاوه بر مقابله با حملات عراق به خط هاى پدافندى در طول مرز، آماده شدن براى حمله بزرگ بعدى، مسؤولیت دیگرى بود كه مى بایست به آن جامه عمل بپوشاند. تصرف منطقه استراتژیك فاو و جداسازى بخش جنوبى سرزمین عراق از این كشور اقتضا مى كرد كه مناطق مهمى چون بصره و ام القصر نیز مورد توجه قرار گیرد و به نظر مى رسید، توقف در این منطقه و عدم توسعه وضعیت، به زیان نیروهاى خودى باشد. زیرا منطقه عملیات فاو به لحاظ وسعتى كه داشت از این قابلیت برخوردار بود كه سلسله عملیات بعدى در همین مكان انجام شود.

دلایل انتخاب منطقه
پس از پیروزى فاو كه باعث به هم خوردن موازنه نظامى به نفع ایران شد، لازم بود در اقدامى دیگر كه از اهمیت ویژه و هدف استراتژیك برخوردار باشد، سرنوشت جنگ به نقطه نهایى رهنمون شود. براى این منظور، منطقه جدید مى بایست از شرایطى برخوردار مى بود كه هدف هاى موردنظر تحقق مى یافت.
منطقه عمومى بصره در جنوب، مهم ترین مناطقى بودند كه از تابستان سال ۱۳۶۱ همواره براى عملیات هاى بزرگ و سرنوشت ساز مورد توجه فرماندهان بودند و عملیات هاى متعددى در این جبهه ها انجام شده بود: شرق بصره (عملیات رمضان)، هورالهویزه (عملیات خیبر و بدر) و فاو (عملیات والفجر ۸) مناطقى بودند كه طى سالهاى ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۴ عرصه نبرد میان رزمندگان اسلام و دشمن بودند. تنها منطقه اى كه در آن، عملیاتى صورت نگرفت، منطقه ابوالخصیب، جزیره مینو و بخشى از زمین شلمچه بود كه در میان هدف هاى مطرح در اطراف بصره، به دلیل نزدیكى به شهر، مهم تر از بقیه بودند. به همین دلیل، استحكامات، آرایش سلاح و یگان هاى دشمن نیز در این منطقه (با تأكید بر شلمچه) بیشتر از سایر مناطق عملیاتى بود. و همین موضوع موجب شد كه طى چهار سال پس از عملیات رمضان، فرماندهان نظامى توجه جدى به این منطقه كنند.
افزون بر این، اهمیت شهر بصره كه هدف اصلى استراتژى نظامى جهمورى اسلامى پس از فتح خرمشهر به شمار مى رفت. مهم ترین عامل در انتخاب این زمین براى عملیات كربلاى ۴ بود.
از دیگر ویژگى هایى كه باعث انتخاب این منطقه براى عملیات شد، عوارض موجود در زمین غرب اروند در منطقه ابوالخصیب بود، زیرا وجود نهرها، نخلستان ها و كانال هاى كشاورزى و نیز عدم وجود استحكامات در منطقه پتروشیمى تا بصره، این منطقه را قابل تصرف و پدافند مى نمود. همچنین به دلیل آن كه دو جناح منطقه عملیاتى، از شمال به آب گرفتگى شلمچه و كانال ماهیگیرى و از جنوب به خور زبیر و زمین هاى باتلاقى اطراف آن محدود شده بود، قدرت تحرك دشمن ضعیف برآورد مى شد.
مزیت دیگر منطقه عملیاتى، واگذارى مسؤولیت حفاظت و اداره آن به سپاه هاى سوم و هفتم عراق بود.
این مسأله با توجه به مانور عملیات كه نفوذ از میان خط حد دو سپاه بود، یكى از ویژكى هاى برجسته منطقه عملیاتى به شمار مى رفت.

طرح مانور
مانور در این عملیات، نقش اساسى و تعیین كننده اى داشت. زیرا تجربه عبور از عرض رودخانه اروند، این بار مى بایست در طول رودخانه انجام مى گرفت. و این عبور كه خود تاكتیك ویژه و ابتكار عملیات به شمار مى رفت در صورت تحقق، جنبه هاى دیگر آن كه شامل شكستن خط، پاكسازى، نفوذ در عمق و تسلط بر چند راه (ورودى شهر بصره) مى شد، تحول عظیمى در جنگ ایجاد مى كرد. از این رو، از اردیبهشت تا مهر ۱۳۶۵ و سپس آذرماه همان سال، بحث هاى مختلف و طرح هاى گوناگونى ارائه شد ولى به دلیل معایب آنها منتفى گردید. یكى از موضوعات اساسى در طرح هاى ارائه شده، از نظر فرماندهان سپاه، وابستگى ابتكار ویژه به غافل گیرى دشمن بود.
بدین ترتیب پس از یك دور بحث، طرحى تصویب شد كه مورد توافق كلیه فرماندهان بود.
در جلسه، (۱۶ مهرماه سال ۱۳۶۵) پس از بحث و گفت وگو، سرانجام فرماندهان یگان ها مانور عملیاتى از پنج ضلعى در شلمچه تا جزیره سهیل در مقابل جزیره مینو را پذیرفتند. آنها پذیرفتند كه زمین شلمچه بر زمین مقابل جزیره مینو ترجیح دارد. همچنین، اهمیت زمین دو طرف اروند و ابوالخصیب و نیز تاكتیك ویژه براى عبور از تنگه مورد قبول واقع شد. در پایان این جلسه، فرمانده سپاه گفت:
«برادران عزیز، همه توجیه هستند و احتیاجى به توضیح اهمیت عملیات نیست. این سومین منطقه اى است كه براى رفتن به سمت بصره در آن عمل مى كنیم. منطقه رمضان (شرق بصره) هور (الهویزه) و اینجا، خداى ناكرده اگر از ما كوتاهى سربزند، مسؤولیت ما خیلى سنگین است. ما باید با تمام قدرت تكلیفمان را انجام دهیم آن وقت، هرچه خدا خواست. اینجا یك شجاعت بزرگ و تدبیر و دقت بالایى مى طلبد. این تاكتیك و شیوه جنگى كه ما براى این عملیات مهیا كرده ایم، دشمن آمادگى اش را ندارد و (از طرف ما) احتیاج به توكل و ایثار بالایى دارد. برادرها باید همه مسائل را با هم حل كنند و تا آخر عملیات، دست اخوت و برادرى به هم بدهند، چون این عملیات با همیارى و همكارى پیش مى رود. لذا، باید تقسیم كار كنید و همدیگر را كمك كنید».
از نیمه دوم مهرماه كار آماده سازى منطقه عملیات با جدیت پیگیرى شد. در حین این پیگیرى و پیشبرد امور، بحث مانور باز هم مطرح شد و سرانجام، در آذرماه فرمانده سپاه با دریافت نظرات و مسائل جدید، طى جلسه اى با آقاى هاشمى، خط جدید كارى را به نیروى زمینى سپاه ابلاغ كرد.
مطابق آخرین تصمیم گیرى و جمعبندى وضع موجود، براى انجام عملیات كربلاى ،۴ چهار زمین شلمچه، ابوالخصیب، منطقه مقابل جزیره ام الرصاص و جزیره مینو انتخاب شد. این چهار منطقه از نظر مانور آتش، و عقبه و پشتیبانى به یكدیگر وابستگى داشتند. از این رو، هر كدام به یك قرارگاه سپرده شد.

شرح عملیات
طى چند روزى كه به زمان عملیات باقى مانده بود بمباران و آتش توپخانه عراق روز به روز افزایش مى یافت. صبح روز سوم نیز اطراف پل فجر، نهر عرایض، سواحل كارون، اوایل جاده خرمشهر، حوالى ایستگاه هفت و برخى نقاط دیگر، بمباران شد و آتش توپخانه دشمن نیز فزونى یافت. پس از تاریك شدن هوا در روز سوم، (زمان آغاز عملیات) عراقى ها به ریختن فلز به وسیله هواپیما و شلیك منور دست زدند.
از ساعت ۱۹ تا ۲۱ بیش از پنج مورد گزارش در مورد اقدامات دشمن به قرارگاه مركزى رسید. با آنكه اوضاع نگران كننده به نظر مى رسید، اما تحلیل كلى فرماندهى آن بود كه شرایط عادى است. از ساعت ۲۱ غواص ها به درون رودخانه رها شدند، اما پس از حدود نیم ساعت، در ساعت ۲۱‎/۳۵ برادر عزیز جعفرى اطلاع داد، دشمن با تیربار نیروها را زیر آتش گرفته است. این تحرك دشمن نیز مانند شب هاى گذشته عادى فرض شد، لذا دستور داده شد همه در ساعت ۲۲‎/۳۰ پاى كار باشند. اما ساعت ۲۱‎/۳۸ دقیقه لشكر ۱۴ امام حسین (ع) خبر داد كه دشمن روى خط، منور زیادى انداخته و داخل رودخانه نیز با تیربار به نیروها حمله كرده است. تمام این اقدامات دشمن داخل تنگه متمركز شده بود. همان جایى كه مى بایستى تاكتیك ویژه عملیات انجام مى گرفت.
در ساعت ،۲۲ فرمانده قرارگاه قدس اعلام كرد كه لشكر ۳۱ عاشورا متوقف شده است و امكان استفاده از لشكر ۴۱ ثارالله (ع) نیز وجود ندارد، و تیربار دشمن در خط و روى آب نیروها را هدف قرار داده است در محور قرارگاه قدس لشكرهاى ۱۴ امام حسین (ع)، ۲۱ امام رضا (ع) و ۳۱ عاشورا در ساعات نخست حمله و قبل از درگیرى، تلفات زیادى متحمل شدند. با این همه، فرمانده قرارگاه ابراز مى داشت، شرایط حاد نیست. عدم تحرك خاص دشمن در محورهاى قرارگاه هاى نوح، كربلا و نجف و نیز عادى بودن شرایط در آن محورها، موجب تقویت این برداشت فرماندهى شده بود، اما شرایط در محور قرارگاه قدس به كلى با شرایط محورهاى دیگر متفاوت بود.به هر صورت، حدود ساعت ۲۲‎/۰۸ با خبرهاى گوناگونى كه رسید، فرماندهى پى برد كه دشمن تك را كشف كرده است. اما اوضاع به سختى قابل اداره و بازگشت به شرایط قبل از حمله بود و از سوى دیگر، هنوز تا اندازه اى امیدوارى وجود داشت. از این رو، در ساعت ۲۲‎/۳۰ سوم دى ماه ۱۳۶۵ رمز عملیات قرائت شد و یگان ها در تمام محورها عملیات را آغاز كردند و این در شرایطى بود كه این بار، دشمن عملیات را آغاز كرده بود.
با آغاز حمله سراسرى در منطقه عملیاتى، در محور قرارگاه هاى نجف، قدس، نوح و كربلا نیروها دست به پیشروى زدند و هدف هایى نیز تصرف شد. این وضعیت موجب آرامش در قرارگاه شد، اما در ساعت ۲۴‎/۱۰ دقیقه لشكر ۱۴ امام حسین (ع) خبر داد، این یگان نتوانسته است در جزیره بلجانیه قایق هاى حامل نیرو را پیاده كند و دشمن از سمت جزایر بوارین و ماهى مانع عبور این قایق ها شده و تعدادى از آنها نیز منهدم شده اند. قرارگاه قدس نیز اطلاع داد، نوك جزیره ماهى پاكسازى نشده است و دشمن روى تنگه به شدت تیراندازى مى كند.
در جزیره ام الرصاص، لشكرهاى ۸ نجف، ۱۴ امام حسین (ع)، ۲۵ كربلا و ۴۱ ثارالله وارد عمل شده و ضمن شكستن خط هاى اول دشمن، پیشروى در عمق را آغاز كردند.
لشكر ۲۵ كه وارد جزیره ام الرصاص شده بود، نتوانست تا صبح سرپل به دست آمده را توسعه دهد.
در محور قرارگاه نجف، لشكر ۱۹ فجر توانست وارد پنج ضلعى شود و در محور دیگر نیز، لشكر ۵۷ حضرت ابوالفضل پیشروى كرد. وضعیت در منطقه شلمچه از شرایط بهترى نسبت به سایر محورها برخوردار بود.
در منطقه جزیره مینو قرارگاه نوح - تیپ ۳۳ المهدى - توانست خط را بشكند اما با نیروهاى دشمن مواجه شد كه با سختى توانست پس از پاكسازى، با تیپ ۳۲ انصارالحسین در خط اول الحاق كند. اما وجود آتش در جناح راست، این محور را تهدید مى كرد، در این حال، لشكر ۷ ولى عصر (عج) نیز توانست وارد جزیره سهیل شود.
برپایه خبرهاى رسیده از اطلاعات قرارگاه خاتم (سپاه) دشمن دو اقدام اساسى را در دستور كار خود قرار داد: اول اجراى آتش روى دهانه كارون و تنگه، دوم جلوگیرى از پیشروى لشكر ۱۹ فجر و تیپ ۵۷ ابوالفضل در داخل پنج ضلعى در محور شلمچه.
علاوه بر این، در ساعت یك بامداد، رادیو عراق خبر حمله ایران را همراه با نقطه و محورهاى آن اعلام كرد، موضوعى كه در گذشته سابقه نداشت. به ویژه در این خبر اعلام شد كه این حمله بین سپاه هاى هفتم و سوم انجام گرفته است و لشكرهاى ۱۱ و ۱۵ درگیر هستند. این خبر، احتمال هوشیارى و آگاهى دشمن را از حمله، در ذهن فرماندهى بیشتر تقویت كرد.
پس از آن كه عبور از تنگه (محور اصلى عملیات) ناممكن شد، عبور از جرایر ام الرصاص و ام البابى، محور تلاش جبهه خودى قرار گرفت. اما در ساعت ۲‎/۱۰ بامداد قرارگاه كربلا اطلاع داد كه دهانه كارون از ناحیه پشت ام الرصاص، زیر آتش دشمن قرار دارد و همه قایق هاى حامل نیروهاى تیپ انصار الحسین آسیب دیده اند. فرمانده قرارگاه نوح نیز وضع تیپ ۳۳ المهدى را نامناسب گزارش كرد.
علاوه بر این، در ساعت ۲‎/۲۰ بامداد فرمانده لشكر ۸ نجف شرایط یگان خود را در جزیره ام الرصاص سخت توصیف كرد و این در حالى بود كه انهدام وسیع قایق ها به دست دشمن، امكان انتقال نیرو را به جلو با مشكل مواجه كرده بود. ضمن آن كه تردد نیروها به دلیل آتش دشمن به سختى امكانپذیر بود.
در ساعت ۲‎/۵۷ بامداد لشكر ۷ ولى عصر (عج) اعلام كرد قایقى در اختیار ندارد و بخشى از جزیره سهیل را نیز پاكسازى نكرده است. در شلمچه نیز، لشكر ۱۹ فجر و تیپ ۵۷ ابوالفضل توان حفظ پنج ضلعى را نداشتند و در محور بوارین نیز مشكل به وجود آمده بود. از این رو، در ساعت ۶‎/۱۰ صبح به قرارگاه نجف اجازه داده شد، عقب نشینى كند.
اوضاع در قرارگاه دیگر نیز مساعد نبود، داخل جزیره ام الرصاص الحاق صورت نگرفته بود، لشكر ۲۵ كربلا نتوانست سرپل خود را در جزیره ام البابى توسعه دهد، لشكر ۸ موفق به پاكسازى هدف هاى خود در جزیره ام الرصاص نشد و تیپ انصارالحسین نیز نتیجه روشنى به دست نیاورد. یگان هاى دیگر نیز شرایط مشابهى داشتند. از این رو، فرماندهى با تشكیل جلسه اى دستور داد جزیره ام الرصاص حفظ شود و در محورهاى دیگر یگان ها عقب نشینى كنند. اما در پى اظهار خوش بینى چند تن از فرماندهان و دریافت برخى خبرها، بار دیگر براى ادامه عملیات امیدوارى ایجاد شد و برخى تلاش ها نیز صورت گرفت، اما از حدود ساعت ۱۱ صبح عراق علیه مواضع رزمندگان دست به پاتك زد و سرانجام، در ساعت ۲۳‎/۴۵ دقیقه شب (چهارم) توقف عملیات اعلام شد.
بدین ترتیب، به منظور حفظ قوا و طراحى دوباره عملیات آتى، از ادامه نبرد اجتناب شد. در این عملیات، ۹۸۵ تن از نیروهاى خودى شهید و ۸۰۷۱ تن مجروح شدند.

مركز مطالعات و تحقیقات جنگ

حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) فرمودند:
مَنْ اَصْعَدَ اِلَى اللّه‏ِ خالِصَ عِبادَتِهِ اَهْبَطَ اللّه‏ُ اِلَیْهِ اَفْضَلَ مَصْلَحَتِهِ؛
هركه عبادتهاى خالصانه‏اش را نزد خداوند بفرستد، خداوند بهترین مصلحت‏ها را بر او فرو فرستد.
[مجموعه ورّام، ج 2: 108.]

حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) فرمودند:
ما یَصْنَعُ الصّائِمُ بِصِیامِهِ اِذا لَمْ یَصُنْ لِسانَهُ وَ سَمْعَهُ وَ بَصَرَهُ وَ جَوارِحَهُ؛
روزه‏دار اگر زبان و گوش و چشم و اندامش را حفظ نكند روزه او به چه كارش آید؟
[دعائم الاسلام 1: 268.]

حضرت فاطمه زهرا (علیهاالسلام) فرمودند:
خَیْرٌ لِلنِّساءِ اَنْ لا یَرَیْنَ الرِّجالَ وَ لا یَراهُنَّ الرِّجالُ؛
بهترین كار براى زن آن است كه مردان ـ نامحرم ـ را نبیند و مردان نیز او را نبینند.
[كشف الغمه 1: 466.]

س: برادر بزرگ به وصیّت پدر عمل نكرده است. برادرها و یا خواهرهاى كوچكتر چه وظیفه‌اى دارند؟
ج) در وصیّت تملیکیّه (اگر وصیت کرده باشد که ثلث مالش را مثلاً صَرف کار خیر کنند یا به افرادى بدهند) تا به وصیّت عمل نشود نمى‌توان در ارث تصرف کرد و در وصیّت عهدیّه هم باید وصىّ را وادار کرد به آن عمل کند.


س: وصیّت کردن واجب است؟
ج) وصیّت به واجباتى که برگردن انسان است و ورّاث نمى‌دانند، واجب است


س: مى‌خواستم بدانم متن وصیت نامه باید شامل چه موضوعاتى باشد؟
ج) وصیّت یا تملیکیّه است و یا عهدیّه، در تملیکیّه موصى (وصیت کننده) قسمتى از اموال خود را به دیگرى تمیلک مى‌کند که پس از مرگ او مال آن شخص باشد که چنانچه موصى‌له (کسى که به نفع او وصیّت مى‌شود) قبول کرد پس از مرگ موصى مالک مى‌شود، و این وصیت تا ثلث اموال موصى نافذ و بیش از آن را باید ورثه اجازه بدهند.
وصیت عهدیّه هم یعنى موصى توصیه مى‌کند بعد از مرگ او کارى انجام دهند مثلاًً راجع به دفن و محل آن و یا راجع به نماز و روزه استیجارى و یا چیزهاى دیگر.
بر انسان لازم است واجبات و دیون خود را وصیّت کند و براى اجراى آن وصىّ بگیرد.

این صحیح نیست که بگوییم اداره کنندگان جنگ علم دانشگاهی داشتند و به واسطه آن جنگ را اداره کردند. بلکه عامل موفقیت ما در دوران دفاع مقدس، تقوای رزمندگان بوده که منتج به جوشش حکمت در آنها می شده.

 

 

در خصوص اداره جنگ در دوران دفاع مقدس این موضوع مطرح است که آیا افرادی که به عنوان فرمانده به اداره جنگ می پرداختند، سواد کلاسیک دانشگاهی و نظامی را برای این موضوع داشته اند یا خیر؟ لذا در ستون یک پرسش این هفته سعی داریم از زبان «دکتر حسن عباسی» کارشناس مسائل استراتژیک و رئیس مرکز بررسی های دکترینال امنیت بدون مرز (اندیشکده یقین) به این پرسش پاسخ دهیم.

... ببینید اینکه بگوییم برای ما افتخار است که شهدایی که در جنگ حضور داشتند دانشجو بودند یا تحصیل کرده، نباید برای ما یک ارزش اصلی باشد، مثلاً بگوییم یک شهید دانشجوی زیست شناسی بوده و آمده علوم کفرآمیز و ضداخلاقی تولید «آلفرد کنیزی» را در چهار واحد پاس کرده پس او به همین خاطر شهید شده یا توانسته جنگ را اراده کند یا به خاطر سایر واحدهایی که پاس کرده، به طور کل این فکر اشتباه است.
 
 این نباید ارزش اساسی شود که «احمد متوسلیان» در دانشگاه علم و صنعت دانشجو بوده و حسن باقری در دانشگاه تهران سال اول حقوق بوده است، چرا که نه احمد متوسلیان و نه حسن باقری و نه دیگران به خاطر درس هایی که خواندند، نبود که جنگ را این چنین اداره می کردند. اگر این طور بود امروز که می گوییم حسن باقری تنها استراتژیست جنگ بوده و دانشجوی سال اول حقوق دانشگاه تهران هم بوده، اساتید حقوق و علوم سیاسی همان دانشگاه بیایند و استراتژی جنگ بنویسند آیا می توانند؟!

حسن باقری اگر شد حسن باقری، تنها به علت تقوایی بود که ورزیده بود و خدا به خاطر آن تقوا حکمت را بر زبان و عمل او جاری ساخته بود.

یا از شهید مشهدی، همان اوستا «عبدالحسین بنا» بگویم که امام خامنه ای در جلسه ای به کارگردانان فرمودند، روی این شخصیت کار کنند و هنوز هم کاری صورت نگرفته. او بی سواد بود او با همان حقوق کارگری، بچه های روستایی را آورد مشهد و برد درس طلبگی خواندند و حرکت انقلابی در مشهد بخشی مدیون او است. اردیبهشت امسال هم که در کمال ناباوری در حالی که گفته بود برنمی گردد استخوان هایش برگشت. دقیقاً زمانی که ولی اش به او نیاز داشت. زمانی که بعضی ها می خواستند با خانه نشینی اهدافی را دنبال کنند، او آمد و پشت سر ولی اش ایستاد؛ حتی با استخوان هایش!

انقلاب و دفاع مقدس دانش آموزی بود. عده کمی دانشجو بودند خیلی ها هم دانشگاه را ترک کرده بودند و در جبهه حضور داشتند. من در آن دوران کاملاً به یاد دارم اکثر گردان ها قریب به 90 درصد زیر دیپلم بودند یا سن آنها اقتضا نمی کرد یا ترک تحصیل کرده بودند. پس این صحیح نیست که بگوییم اداره کنندگان جنگ علم دانشگاهی داشتند و به واسطه آن جنگ را اداره کردند. بلکه عامل موفقیت ما در دوران دفاع مقدس، تقوای رزمندگان بوده که منتج به جوشش حکمت در آنها می شده.

 

پیامبر اکرم(صلى‏الله‏علیه‏و‏آله) فرمودند:
أیُّهَا النّاسُ ، هاجِرُوا و تَمَسَّكُوا بِالإسلامِ ؛ فَإنَّ الهِجرَةَ لاتَنقَطِعُ مادامَ الجِهادُ ؛
اى مردم! مهاجرت كنید و به اسلام چنگ زنید؛ زیرا تا آن‏گاه كه جهاد باشد، هجرت فروگذارده نمى‏شود .
[ میزان الحكمه ، ح 21052]

پیامبراکرم(صلى‏الله‏علیه‏و‏آله) فرمودند:
مَن أحَبَّ أن یَلقَى اللّه‏ ضاحِكا مُستَبشِرا فَلیَتَوَلَّ عَلِیَّ ابنَ مُوسَى الرِّضا علیه‏السلام ؛
كسى كه دوست دارد خندان و با روى گشاده خداوند را دیدار كند، باید از محبّت و ولایت على بن موسى الرضّا (علیه‏السلام) بهره‏مند باشد .
[بحار الأنوار ، ج 36 ، ص 296]

پیامبراکرم(صلى‏الله‏علیه‏و‏آله) خطاب به امام حسن(علیه السلام) فرمودند:
مَن أتاكَ زائِرا بَعدَ مَوتِكَ فَلَهُ الجَنَّةُ ؛
پاداش كسى كه پس از مرگت به زیارت تو آید، بهشت است .
[تهذیب الأحكام ، ج 6، ص 20]

س: اگر كه مادرى بمیرد و وصیت كرده باشد كه سه سال نماز و روزه او را به جا آورند آیا عمل به آن وصیت بر پسر بزرگتر واجب است یا بر تمام فرزندان؟
ج) بر تمام فرزندان واجب است به وصیّت عمل نمایند، و اگر مال‌الإجاره به مقدار ثلث تمامى اموال میّت باشد، اجازه ورثه لازم نیست ولى اگر زاید بر آن باشد، نسبت به مازاد باید تمامى ورثه اجازه بدهند.



س: پدر و مادر از حقوق فرزند پسرشان كه فوت كرده ارث مى‌برند یا نه؟
ج) مبلغ مذکور اگر به عنوان ترکه محسوب شود، بر اساس قانون ارث، والدین نیز از آن ارث مى‌برند ولى اگر از نظر قانون و مقررات این مبالغ پس از فوت به شخص یا اشخاص خاصى متعلق مى‌باشد در این صورت به آنها اختصاص داشته و دیگران از آن سهمى ندارند.


س: پدر من در سال 71 فوت نموده و ثلث مالش را براى خودش وصیّت کرده بود. و منزلى که از او باقى مانده بود سال81 فروخته شد. آیا ما باید ثلث مال را از قیمت منزل سال 71 حساب کنیم یا به قیمت منزل سال 81؟
ج) ثلث مال او به طور مشاع مربوط به وصیّت مى‌شود و مى‌بایست فوراً انجام داده باشید و چون تأخیر انداخته‌اید موقع فروش منزل ثلث قیمت آن را به قیمت روز فروش باید به مصرف وصیّت برسانید.

نوشتند "جنگ جنگ تا پیروزی"؛ ننویسیم سازش با آمریکا! که این سازش نخستین پله انحراف انقلاب اسلامی از آرمان‌هایش است و سازش گرگ و میش محال است

و در مرام و رگ هیچ ایرانی عاشورایی بوی سازش به مشام نمی رسد. باید به‌یاد آورد که شهدا دنبال نام و نان نبودند و بهترین گواه آنان شهادت‌شان، نکند که نان و نام پست‌مان بکند و از خود بی خود!

خوشا آنان که جانان می شناسد

طریق عشق و ایمان می شناسند

بسی گفتیم و گفتند از شهیدان

شهیدان را شهیدان می شناسند

امروز یازدهم فروردین ۱۳۹۱ هجری شمسی در محل یادمان طلائیه، سه راهی شهادت کنار تابلویی نشستم که بر روی آن نوشته شده: اینجا محل عروج است، از فرش تا عرش، با دیدن این فضای ملکوتی اولین کلامی که بر زبانم جاری شد، این بود: طلائیه عجب طلائیه... حقیقتا با اندکی تدبر و دل سپردن به شهدا در می یابیم که اینجا بهترین دانشگاه و مدرسه و پربار ترین کلاس درس است.

اما آنچه واقع ماجراست، این است که این روزها گفتن و نوشتن از آن روزگار سخت، نه به سختی آن روزهاست و نه شاید در شأن آن‌ها، اما باید که نوشت تا عقده‌ی دل وا شود. امروز در شرایطی به سر می بریم که هنوز هزاران مرد جنگی که شاهد عینی آن روزگار سخت و آن نبرد نابرابر جهانی بودند، در بین من و شما نفس می کشند، هنوز فصل، فصل اصحاب عاشورایی است. و همه‌ی این هزاران نفر در شلمچه و طلائیه و فاو و فکه و... جنگیده اند و زیسته اند، عاشورا خواندند و گریستند... اشک ریختند و ارتباط گرفتند، خون دیدند و خندیدند و رفتند و اما بعضی ها نیز به حکم تقدر ماندند. هنوز که هنوز است برخی از کهنه سربازها ، سرباز وفادار مانده اند، البته بعضی‌شان! و صد البته که باید آنها را قدر نهیم و در صدر نشانیم. و هنوز حرف‌ها، مشق‌ها، درس‌ها و عبرت‌ها از این واقعه باید آموخت.

و امروز هزاران هزار نوجوان و جوان، زن و مرد، ایرانی و حتی غیر ایرانی به گستردگی عالم، تشنه‌ی این حرف‌ها و روایت‌ها، درس‌ها و عبرت‌هاست. یادم نمی رود که راوی اهل مجنون در طلائیه می گفت: به ما اهل جنون خطاب می کنند، او می‌گفت: که چرا اهل جنون نباشیم، وقتی که آن‌روز در همین نقطه دشمن با چهار لول و گلوله مستقیم تانک بچه ها را می زد و بچه های ما گلوله‌ی کلاش هم نداشتند و ایستادند و امروز آن دخترک می خواهد خاک سه راهی شهادت را برای تبرک بردارد، به جنازه‌ی شهید می رسد...

آه شهدا شما را با خاک چه الفتی است؟ حقا که شما را باید ابوتراب نامید... اینجا محل عروج است، از فرش تا عرش و باید آموخت... چه با صفا روایت می کرد آن راوی که اینجا علقمه علمدار خمینی حاج حسین خرازیه. اینجا همون جاست كه دست حسین خرازی فرمانده پیروز لشكر 14 از تنش جداشد. طلائیه قطعه ای از بهشت... اونجا دیگه شاه و گدا با هم فرق نمی‌كنند، اونجا دیگه همه میگن خدا. اونجا میشه با خود حاج ابراهیم همت حرف زد.

و امروز باید آموخت که آنان نمرده اند بلکه زنده اند و شاهدند بر اعمال ما! آنان میزبان و ما مهمان و چه میزبانانی، کسانی که خود در پیشگاه رب شهیدان میهمان و روزی خور اویند، ما را به سفره‌ی تزکیه و تعلم دعوت می‌كنند. و باید تعلیم دید که شهدا در روزگار امتحان‌شان چه کردند و ما چه باید کنیم؟ آنان رفتند و ماندند. نکند که ما برویم و نمانیم!؟ آنان به ولی و سرپرست‌شان تولی کردند، نکند که ما در یاری رساندن به ولی و سرپرست‌مان در خواب بمانیم!؟ چراکه با لگد مال دشمنان متعرض داخلی (فتنه گران منافق) و خارجی (استکبار و استعمار) از خواب بیدار می شویم. هنوز از یاد نبرده ایم فتنه‌ی هشتاد و هشت را و طراحی دشمنان داخل و خارج را برای پایمال کردن خون صدها هزار شهید. و باید بیدار ماند که دشمن بیدار است...

شهدا به ما آموختند که باید همیشه در صحنه بمانیم. دیروز صحنه‌ی جنگ سخت و امروز در صحنه‌ی جنگ نرم و جنگ، جنگ است و عزت و شرف ما در گروی جنگ است. و آنان با تزکیه و جهاد اکبر در کنار جهاد اصغر رفتند و ماندند و نکند ما بدون جهادین برویم و نمانیم. آنان در وصیت نامه‌های‌شان نوشتند إی خواهرم! سرخی خون من سیاهی چادر توست! ...و ارزنده ترین زینت زن حفظ حجاب است، مراقب باشیم که دشمنان دین و ناموس و وطن بدحجابی را تبدیل به یک ارزش برای نوامیس‌مان نکنند. نوشتند رهسپاریم با ولایت تا شهادت، نکند رهسپار بشویم با بی‌بی‌سی تا صدای آمریکا و در مقابل ولایت، نوشتند نه شرقی نه غربی جمهوری اسلامی، نکند باز بشود هم شرقی! هم غربی! هم جریان انحرافی! نوشتند می‌رویم تا انتقام سیلی زهرا بگیریم... مواظب باشیم که با اعمال‌مان بر صورت پسر فاطمه سیلی نزنیم!

نوشتند "جنگ جنگ تا پیروزی"؛ ننویسیم سازش با آمریکا! که این سازش نخستین پله انحراف انقلاب اسلامی از آرمان‌هایش است و سازش گرگ و میش محال است و در مرام و رگ هیچ ایرانی عاشورایی بوی سازش به مشام نمی رسد. باید به‌یاد آورد که شهدا دنبال نام و نان نبودند و بهترین گواه آنان شهادت‌شان، نکند که نان و نام پست‌مان بکند و از خود بی خود؟

در سیمای جمهوری اسلامی برنامه ای از روایت فتح را دیدم که در آن همسر شهیدی نقل می‌کرد که روزی همسرم وقتی که از سر کار برگشت منزل، تا رسید می خواست برگردد از او پرسیدم کجا؟ نیامده رفتی، گفت: از محل کار سوزن میخی را که مال بیت المال است، نا خواسته با خود آورده ام شاید عمرم کفاف نکند، بر می گردم تا آن را سر جایش بگذارم! آقایان مسئولین! خواص! باید مواظب بود که حین بازگشت از محل کار سوزن میخی های بیت المال را با خود به منزل نیاورد! و بیت المال را مال بیت نکرد! و به دزدی نگفت اختلاس و همه‌ی آن را گردن یک نفر نیانداخت! و گردن دانه درشت ها نیز بیانداخت!

شهدا اهل اختلاس! اختلال! اغتشاش! خاصه بخشی! رانت خواری! زمین خواری! آقازاده گری! نبودند که اگر بودند، بودند! شهدا در فتنه ها هم ساکت ننشستند، مانند فتنه‌ی بنی صدر و منافقین! اما... چه کردند خواص بی بصیرت و ساکتین در فتنه‌ی هشتاد و اشک! آن دسته از خواص حقه باز! دو در باز ! ابن الوقت! نان به نرخ روز خور! که ناله‌ی" این عما"ر امام‌شان را شنیدند و با سکوت اجتهاد گونه‌ی خویش، خون به دل امام و امت انقلابی کردند و صد افسوس که امروز همان‌ها که خائنین به نظام و رهبری بودند، ساز بصیرت و سرباز ولایت و رفتن به مجلس! و خادمین ملت شدن سر می‌دهند که حساب‌شان با خود شهدا...

شهدا به ما آموختند که باید پر کار بود و نه بی کار، کم خواب بود و نه پر خواب و کم خوابی برای برنامه ریزی فردا و امروز فردای شهداست و فردای ما روز فتح سنگرهای کلیدی دنیاست. دیروز، روز فتح سنگر به سنگر و آزاد سازی خرمشهر، بستان، سوسنگرد، پاوه و... توسط شهدا از دستان کثیف بعثی ها و امروز روز فتح سنگرهای علمی دنیا از دستان کثیف ناهلان و روز فتح بیت المقدس از چنگال کثیف صهیون است. شهدا به ما آموختند که بسیجی باید در وسط میدان باشد تا فضیلت های انقلاب حفظ شود... پس نباید منفعل بود و در انزوا، که انقلاب به دست نااهلان بیافتد.

شهدا در عملیات‌های بدر و خیبر و در کل در هشت سال دفاع مقدس به ما آموختند که باید سختی ها و دشواری‌ها را پذیرفت و بر آنها پیروز شد که آن هم شد، و امروز شرایط، شرایط بدر و خیبر است؛ یعنى شرایط قبول چالش‌ها و دشوارى‌ها و غلبه‌ى بر آنها.

شهدا در برابر تحریم و تهدیدهای پی در پی دشمنان انقلاب نهراسیدند، ما نیز می‌آموزیم که در هر میدانی باید با شجاعت در برابر هیبت دشمن ایستاد و پیچ‌های سخت انقلاب را با تولی به ولایت مطلقه‌ی فقیه با موفقیت پشت سر گذاشت.

شهدا سربازان فداکار و فرزندان امام روح الله، و به حول و قوه الهی ما نیز سربازان جان برکف و فرزندان امام سید علی عزیزیم.

و ای برادر من! خواهر من! امروز روز درس است از سرزمین طلائیه و سه راهی شهادت به قدر هزاران هزار مرد جنگی که رفتند و ماندند!...

ومن الله التوفیق

طلائیه، سه راهی شهادت ۱۱ فروردین سال نود و یك

 

عبدالرحیم بیرانوند

قال الله عزّوجلّ:
من بی‌نیازترین شریك هستم، هر كس كاری انجام دهد و دیگری را (با من) شریك كند، من از آن (كار) بیزارم و آن (كار)، برای همان شریك خواهد بود.
(بحارالانوار67/222)

قال الله عزّوجلّ:
(ای آدم!) اگر این‌ها(اهل بیت علیهم‌السلام) نبودند، نه تو را می‌آفریدم و نه بهشت و جهنم را، و نه آسمان و زمین را.
(معانی‌الاخبار124)

قال الله عزّوجلّ:
لا اله الا الله دژ(امان) من است، كسی كه وارد آن شود، از عذاب من در امان است.
(امالی‌الصدوق235)

س: کندن قبرهاى اهل تسنن توسط شیعیان وبالعكس چگونه است؟
ج) كندن قبر براى اموات مسلمانان فى نفسه اشكال ندارد.



س: آیا جابجایى قبر بدون اینكه نبش شود و حتى با بررسى كارشناسان امر، آسیبى به سایر قبور هم وارد نشود، از نظر حضرتعالى جایز است یا نه؟
ج) در فرض مرقوم جابجایى قبر بدون تحقق نبش و هتك حرمت اشكال ندارد.



س1: بیرون آوردن جنازه میت با توجه به مدت مدیدى كه از دفن آن مى‌‌گذرد و انتقال آن به قبرستان دیگر چه حكمى دارد؟
س2: امكان دارد از محل قبرستان خاك‌بردارى شود و در اثر خاك‌بردارى اجساد و بقایاى آنها نمایان گردند، در این صورت حكم شرعى چیست؟
ج1و2) نبش قبر و بیرون آوردن اجساد، جایز نمى‌‌باشد مگر آن كه خود قبور با حفر اطراف آن و بتون‌ریزى بدون آن‌كه مستلزم نبش قبر شود، منتقل گردد و در صورت خاك‌بردارى و رؤیت جسد باید فوراً دفن شود.



ج) تخریب قبور قدیمى كه جسدهاى موجود در آنها تبدیل به خاك شده‌اند اشكال ندارد ولى تخریب و نبش قبور غیرمندرس و آشكار كردن جسدهایى كه هنوز تبدیل به خاك نشده‌اند، جایز نیست البته اگر اجراى طرحهاى مذكور در آن مكان ضرورت اقتصادى و اجتماعى داشته باشد به طورى كه چاره‌اى جز اجراى آنها نباشد و انتقال از آن مكان به مكان دیگر یا انحراف از قبرستان، كار سخت و مشكل و یا طاقت‌فرسایى باشد، ایجاد سد در آن مكان اشكال ندارد ولى واجب است قبرهایى كه تبدیل به خاك نشده‌اند با پرهیز از تحقق نبش قبر به مكان دیگرى انتقال داده شوند هر چند با كندن خاك موجود در اطراف قبر و انتقال آن به مكان دیگر بدون تحقق نبش قبر و اگر در اثناى كار جسدى آشكار شود واجب است به مكان دیگرى انتقال یابد و در آنجا دفن شود.

مجموعه زیر روز شمار اجمالی جنگ هشت ساله ایران و عراق از بعد نظامی- عملیاتی است. در این مجموعه ضمن رعایت ترتیب تاریخی عملیات نیروی خودی و دشمن تلاش شده است تا عملیات برجسته طرفین به اختصار تشریح گردد تابیشتر با فراز و نشیبهای جنگ تحمیلی و نحوه عمل ارتش عراق و رزمندگان اسلام آشنا شویم.

آغاز جنگ- 1359
در سی و یکم شهریور 1359 در شرایطی که اقدامات متعدد امپراطوری آمریکا جهت براندازی نظام نوپای انقلاب اسلامی یکی پس از دیگری با شکست مواجه می شد، رژیم جنگ طلب و توسعه طلب عراق با حمایت آمریکا، اروپا و اکثر کشورهای عربی مرزهای جمهوری اسلامی ایران را مورد حمله نظامی قرارداد و بطور همزمان نیروی هوایی این کشور در یک تهاجم گسترده مناطق استراتژیک از جمله فرودگاه تهران را بمباران کرد و به دنبال آن جنگ تحمیلی رسماً آغاز گردید. با شروع جنگ جمهوری اسلامی ایران کاملاً غافلگیر شد. زیرا از یک طرف ارتش بخاطر اعدام، تصفیه و فرار سران فاسد خود فاقد کمترین کارایی بود. از طرف دیگر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز هنوز در بدو شکل گیری بوده و توان محدودش نیز در درگیریهای داخلی در کردستان، گنبد، جریان خلق عرب و …شدیداً تحلیل رفته بود. بنابراین ایران فاقد یک سازمان نظامی توانمند برای مقابله با ماشین جنگی عراق بود. از این میان دو عامل اساسی مانع فروپاشی نظام سیاسی کشور گردید.
کنترل اوضاع توسط حضرت امام(ره) و سیل روز افزون مردم در صحنه سیاسی کشور و گسیل آنها به جبهه ها، سازمان یافتن نسبی مردم و بسیج عمومی سبب آغاز حملات ایذایی و چریکی گردید و توانست مانع پیشروی ماشین جنگی عراق گردد و پس از آن بتدریج انسجام عملیاتهای محدود مورد نظر واقع شد. عراق نیز در این مقطع پس از ناکامی در تصرف خوزستان با اتخاذ استراتژی دفاعی در جنگ زمینی و افزایش فشار بر روی شهروندان از طریق جنگ شهرها سعی نمود در کوتاهترین زمان ممکن دولت ر اتسلیم نموده و وادار به مذاکره نماید، لیکن موضع سازش ناپذیر امام خمینی(ره) و وفاداری و پشتیبانی مردم از معظم له پاسخ کوبنده ای به تحرکات ایذائی بود حدودآً 18 عملیات بصورت کلاسیک و در دوره بنی صدر انجام شد که هیچگونه موفقیتی دربر نداشت. در مطالبی که متعاقباً می آید اقدامات انجام شده طرفین بررسی خواهد شد.

31/6/1359
آغاز تهاجم همه جانبه عراق به جمهوری اسلامی ایران که از سه جبهه جنوب، میانی و شمال انجام شد. ارتش عراق در جبهه تهاجم خود را از پنج محور آغاز کرد:
1 - محور شلمچه برای تصرف خرمشهر و آبادان.
2 - محور کوشک به طرف اهواز.
3 - محور طلائیه به سمت هویزه.
4 - محور چزابه به طرف بستان، سوسنگرد و اهواز.
5 - محور فلکه به سمت شوش، دزفول و دهلران.
6 - در جبهه میانی نیروهای دشمن از چهار محور وارد عمل شدند.
7 - محور مهران.
8 - محور مندلی به سمت ارتفاعات سومار و نفت شهر.
9 - محور خسروی- قصر شیرین.
10 - محور سلیمانیه- پنجوین جهت تصرف ارتفاعات مریوان و بانه.
در جبهه شمالی از محور ازگله به بالا ابتکار عمل در دست نیروهای محلی و ضد انقلاب داخلی قرار داشت و عراق در نقش پشتیبانی عمل می کرد.
در فاصله آغاز جنگ (31/6/59) تا (26/12/59) عملیاتهای محدودی از سوی نیروهای خودی انجام شد که به ترتیب ذکر می شود.
13/7/59 _ عملیات مشترک سپاه و ارتش در منطقه موسیان.
23/7/59 _ حرکت محدود ارتش در منطقه دزفول.
15/8/59 _ شبیخون غیور اصلی توسط سپاه در منطقه حمیدیه.
14/10/59 _ حرکت محدود سپاه در تنگ حاجیان.
15/10/59 _ عملیات ارتش هویزه.
19/10/59 _ عملیات محدود سپاه و ارتش در میمک.
19/10/59 _ عملیات مشترک سپاه و ارتش در محور آبادان.
20/10/59 _ عملیات محدود نصر در محور ماهشهر توسط سپاه و ارتش.
12/11/59 _ عملیات ارتش در ارتفاعات زیل.
18/11/59 _ عملیات سپاه در منطقه سوسنگرد.
21/11/59 _ عملیات محدود در منطقه دهلاویه توسط سپاه.
26/11/59 _ حرکت محدود سپاه در ارتفاعات زیل.
26/11/59 _ عملیات در محور میمک.
24/12/59 _ عملیات محدود سپاه در سرپل ذهاب.
24/12/59 _ عملیات سپاه در گیلان غرب.
26/12/59 _ عملیات حضرت مهدی در محور سوسنگرد توسط سپاه.

مام مهدى(علیه‏السلام) در زیارت ناحیه مقدّسه خطاب به امام حسین(علیه السلام) می گویند:
لأَندُبَنَّكَ صَباحا و مَساءً و لأَبكِیَنَّ عَلَیكَ بَدَلَ الدُّمُوعِ دَما ؛
هر صبح و شام بر تو گریه و شیون مى‏كنم و در مصیبت تو به جاى اشک، خون مى‏گریم .
[بحار الأنوار ، ج 101 ، ص 238]

عَنْ حَسَنِ بْنِ مُثْلَةِ عَنِ الْمَهْدِىِّ علیه‏السلام اِنَّهُ قالَ:
 مَنْ صَلاّها فَكَاَنّما صَلاّها (هُما) فِى الْبَیْتِ العَتیقِ؛
حسن بن‏مثله (جمكرانى) از حضرت مهدى(علیه‏السلام) نقل مى‏كند كه امام مهدی علیه‏السلام (بعد از دستور ساختن مسجد جمكران) فرمودند:
 كسى كه در آن مسجد نماز بخواند، همانند این است كه در خانه عتیق (یعنى كعبه) نماز خوانده است.
مستدرك الوسائل، ج 3، ص 447

حضرت مهدى(علیه‏السلام ) فرمودند:
وَ إنّى لَأمانٌ لِأهْلِ الْأرْضِ كَما أنَّ النُّجُومَ أمانُ لِأهْلِ السَّماءِ؛
من مایه امنیت زمینیان هستم، همان طور كه ستارگان موجب امنیت آسمانیانند.
[بحارالانوار، ج 53 ص 181.]

میلاد حضرت فاطمه زهرا (س) و روز مادر را به همه زنان و مادران تبریک عرض میکنیم و امیدواریم تا همیشه قدر این گوهر گرانبها را بدانیم و به او عشق بورزیم .

پس از توقف عملیات کربلای پنج بدلیل شدت حضور دشمن و حساسیت فوق العاده نسبت به محورهای جبهه جنوب، به نظر می رسید برای ادامه جنگ باید تدابیر تازه ای اتخاذ شود .

سال 67-1366 پس از توقف عملیات کربلای پنج بدلیل شدت حضور دشمن و حساسیت فوق العاده نسبت به محورهای جبهه جنوب، به نظر می رسید برای ادامه جنگ باید تدابیر تازه ای اتخاذ شود. زیرا دشمن از لحاظ تسلیحات و تجهیزات نظامی از برتری چشمگیری برخوردار بود و با توجه به تقویت خطوط دفاعی و ایجاد موانع بسیار انجام عملیات در جبهه جنوب دشوار می نمود. بدین جهت در عین حال که عملیات کربلای هشت آماده انجام بود، جبهه شمال غرب (شمال سلیمانیه) نیز برای عملیات تابستانی و محدود انتخاب گردید. این تدبیر در راستای فعال شدن قرارگاه رمضان از سال 65 در شمال عراق و امکان بکارگیری کردهای معارض عراقی اتخاذ شد. عملیات کربلای 8 و کربلای 10 در جنوب و شمال سلیمانیه صورت گرفت. همانگونه که پیش بینی می شد دشمن در جنوب (شلمچه) مقاومت بسیار سختی نمود و با آتش توپخانه و تانک و بمباران وسیع مانع پیشروی یگانهای خودی شد، در حالیکه عملیات کربلای 10 نسبتاً موفق بود و زمینه اقدامات بعدی را در این جبهه مهیا ساخت. اوضاع جنوب، فرماندهان سپاه را بر آن داشت که به جبهه شمال توجه جدی تری مبذول دارند. و در همین راستا طی عملیات نصر 4 شهر ماووت تصرف شد و در کلّ عملیات نظامی جمهوری اسلامی تقریباً روی نوار پیروزی قرار داشت. در واقع رکودی که از نیمه دوم سال 61 به مدت تقریباً 4 سال بر جبهه حاکم بود، در اواخر سال 64 جای خود را به پیروزیهای پیاپی داد و عراق در یک موضع کاملاً انفعالی مترصد فرصت برای تغییر شرایط بود. از سوی دیگر عراق جنگ نفتکشها را در خلیج فارس دامن زد و سپاه دور جدیدی از عملیات مقابله به مثل را به عنوان یک اولویت نظامی عهده دار شد و طی مدت کوتاهی تعداد زیادی از نفتکشهای کشورهای عربی (خصوصاً عربستان و کویت) و یا کشتیهایی را عازم این کشورها بودند هدف قرار داد و به این ترتیب جنگ نفتکشها اوج گرفت. در این شرایط آمریکا و شوروی نیز به بهانة اسکورت نفتکشهای کویتی وارد خلیج فارس شدند و جنگ جنبة بین المللی و منطقه ای به خود گرفت. در این مقطع جبهه های زمینی کلاً راکد بودند و صحنه جنگ به دریا منتقل گردید. اوج جنگ دریا برخورد کشتی کویتی بریجتون بود که تحت اسکورت ناوهای آمریکایی قرار داشت. از این پس درگیری ایران و آمریکا در خلیج فارس ابعاد دیگر جنگ را تحت الشعاع قرار داد. شلیک موشکهای کرم ابریشم به کشتی آمریکایی، بندرالحمدی و حمله امریکا به قایق تندرو و سکوهای نفتی ایران، از جمله حوادث این مقطع به شمار می روند. از آبانماه 66 بدنبال کاهش درگیری خلیج فارس مجدداً جبهه زمینی فعال شد. این بار بر خلاف سالهای گذشته عملیات بزرگ سالانه که همه ساله در اواخر سال در جبهه جنوب صورت گرفت، در شمال غرب اجرا شد و طی عملیات بیت المقدس 2 و والفجر 10 مواضع و شهرهای بسیاری از جمله حلبچه عراق تصرف گردید. لیکن برای مقابله با پیشرویهای رزمندگان اسلام در شمال غرب، تحرک چندانی از عراق مشاهده نشد بلکه با استفاده از عدم حضور نیروهای خودی در جنوب، همزمان با حملات آمریکا به سکوهای نفتی، به سمت فاو به راه افتاد و با تصرف آن موازنة جنگ را بر هم زد و طی تحرکات بعدی توانست مواضع از دست داده را پس بگیرد. و سرانجام پذیرش قطعنامه 598 از سوی جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 26/4/67 نقطه پایانی بر جنگ 8 ساله بود. اما عراق با مشاهده ضعف و رکود در جبهه خودی، همانند آغازین جنگ تحمیلی مجدداً در جنوب دست به حمله زد. لیکن مردم با حضور گسترده در جبهه ها ضمن دفع تجاوز دشمن تلاش منافقین (عملیات مرصاد) در محور غرب را نیز که به قصد رسیدن به تهران صورت گرفت، در هم شکستند و پس از آن آتش به رسمی برقرار گردید.
18/1/66 _ عملیات کربلای 8 در منطقه شلمچه توسط سپاه.
20/1/66 _ عملیات کربلای 9 توسط ارتش در منطقه قصر شیرین.
25/1/66 _ عملیات کربلای 10 در جبهه شمالی- منطقه عمومی ماووت توسط نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام شد، که در آن 9 لشکر و 6 تیپ پیاده و 7 گردان توپخانه خودی در مقابل 11 تیپ و 8 گردان پیاده دشمن وارد عمل شدند و در نتیجه این عملیات 2500 تا 3000 نفر از نیروهای دشمن کشته و یا زخمی و 210 نفر از آنان به اسارت درآمدند. در این عملیات نیروهای اسلام ضمن انهدان 10 دستگاه تانک و نفربر و 1 فروند هلیکوپتر، 250 کیلومتر مربع از خاک دشمن را آزاد کردند و ارتفاهات گلو- سرگلو، باسومه، گلان- قشن و کوه نم نم را به تصرف درآوردند.
25/1/66 _ عملیات فتح 5 در شمال سلیمانیه توسط سپاه.
25/1/66 _ عملیات نصر 1 توسط سپاه در هزار قلّه.
13/1/66 _ عملیات نصر 2 در میمک توسط ارتش.
27/3/66 _ عملیات نصر 3 توسط ارتش.
27/3/66 _ عملیات فتح 6 در شمال اربیل توسط سپاه.
31/3/66 _ عملیات نصر 4 توسط سپاه.
3/4/66 _ عملیات نصر 5 در منطقه سردشت توسط سپاه.
5/4/66 _ عملیات فتح 7 در منطقه حلبچه توسط سپاه.
28/4/66 _ عملیات فتح 8 توسط سپاه در شمال موصل.
1/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در ایروان.
1/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در چوارتا.
5/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در سلیمانیه.
6/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در گلی کدور.
10/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در مرگه سور.
10/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در پایگاه ترابه.
12/5/66 _ عملیات نصر 6 توسط ارتش.
12/5/66 _ عملیات فتح 9 در منطقه خرمال توسط سپاه.
13/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در خرمال.
13/5/66 _ عملیات ایذایی نصر 7 توسط سپاه در محور دوپازا- بلفت.
30/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در منطقه خرمال.
31/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در منطقه اربیل.
31/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در محور اربیل- کرکوک.
31/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در محور سلیمانیه.
31/5/66 _ عملیات ایذایی سپاه در محور سلیمانیه.
5/6/66 _ عملیات ایذایی سپاه در محور سلیمانیه.
9/6/66 _ عملیات ایذایی سپاه در محور اربیل.
12/6/66 _ عملیات ایذایی سپاه در اربیل.
13/6/66 _ عملیات فتح 10 در شمال اربیل توسط سپاه.
15/6/66 _ عملیات ایذایی سپاه در سلیمانیه.
23/6/66 _ عملیات ایذایی سپاه در شهر سید صادق عراق.
24/6/66 _ عملیات ظفر توسط سپاه.
27/6/66 _ عملیات ظفر 1 در استان دهوک عراق توسط سپاه.
8/7/66 _ عملیات ایذایی سپاه در منطقه سلیمانیه.
11/7/66 _ عملیات ایذایی سپاه در کرکوک.
22/7/66 _ عملیات ظفر 2 توسط سپاه در کفری.
4/8/66 _ عملیات ایذایی سپاه در دوکان.
8/8/66 _ عملیات ایذایی سپاه در دوکان.
11/8/66 _ عملیات ایذایی سپاه در دربندیخان.
25/8/66 _ عملیات ظفر 3 در منطقه دربندیخان توسط سپاه.
28/8/66 _ عملیات ظفر 4 توسط سپاه در دهوک.
29/8/66 _ عملیات نصر 8 در ماووت توسط سپاه (روی ارتفاع گرده رش).
1/9/66 _ عملیات نصر 9 توسط سپاه.
18/10/66 _ عملیات ایذایی سپاه بر روی البکر و الامیه واقع در شمال خلیج فارس.
22/10/66 _ عملیات ظفر 5 در عماریه توسط سپاه.
25/10/66 _ عملیات بیت المقدس 2 در ماووت توسط سپاه.
4/12/66 _ عملیات ظفر 6 توسط سپاه در سنگاو.
22/12/66 _ عملیات ظفر 7 توسط سپاه در حلبچه.
23/12/66 _ عملیات والفجر 10 در جبهة شمال و محور حلبچه توسط 11 لشکر و 12 تیپ پیاده و 17 گردان توپخانه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مقابل 1 لشکر و 28 تیپ پیاده و 15 گردان توپخانه دشمن انجام شد که در نتیجه آن نیروهای خودی با کشته و زخمی کردن 3000 نفر و اسارت 5440 نفر از نیروهای عراقی و انهدام 270 دستگاه تانک و نفربر، 60 قبضه توپ صحرایی، 13 دستگاه تجهیزات مهندسی، 230 دستگاه خودرو، 10 فروند هواپیما و یک فروند هلیکوپتر دشمن به غنیمت گرفتن 90 دستگاه تانک و نفربر، 100 قبضه توپ صحرایی، 15 دستگاه تجهیزات مهندسی و 800 دستگاه خودرو، بخش وسیعی از استان سلیمانیه عراق شامل شهرهای حلبچه، دوجیله و خورمال را به تصرف درآوردند که وسعت آن حدود 1200 کیلومتر مربع می شد.
23/12/66 _ بیت المقدس 3 در منطقه ماووت توسط سپاه.
5/1/67 _ بیت المقدس 4 در منطقه دربندیخان توسط سپاه.
22/1/67 _ بیت المقدس 5.
28/1/67 _ تهاجم عراق با بکارگیری وسیع سلاحهای شیمیایی و با استعداد 48 تیپ پیاده و 11 تیپ زرهی و مکانیزه در مقابل 4 تا 5 لشکر و باز پس گیری فاو.
26/2/67 _ بیت المقدس 6 در منطقه ماووت.
14/3/67 _ تک گسترده و سنگین عراق به منطقه شلمچه و تصرف منطقه عملیاتی کربلای 5.
22/3/67 _ بیت المقدس 7 در منطقه عمومی شلمچه توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
24/3/67 _ تک عراق به محور ماووت و تصرف بخشی از منطقه ماووت طی 8 روز.
29/3/67 _ تهاجم ارتش عراق با استعداد 1 لشکر به مهران و تصرف آن و استقرار در ارتفاعات مهم قلعه آویزان- و واگذاری شهر مهران به منافقین.
4/4/67 _ حرکت گسترده عراق در جبهه جنوب و بازپس گیری جزایر مجنون، منطقه وسیع شمال کوشک و طلایه و جفیر. در این عملیات از 8 تیپ مستقل پیاده، 3 تیپ نیروی مخصوص، 5 تیپ زرهی و 2 تیپ مکانیزه و چند یگان در قالب 3 لشکر استفاده کرد.
7/4/67 _ تهاجم عراق در محور شاخ شمیران.
21/4/67 _ حمله عراق با استعداد 11 لشکر در جبهه های جنوب و تصرف غرب شوش و دزفول تا دهلران.
27/4/67 _ پذیرش قطعنامة 598 شورای امنیت سازمان ملل از سوی جمهوری اسلامی ایران.
31/4/67 _ حرکت و تهاجم گسترده عراق با 13 لشکر در منطقه شمال خرمشهر و جنوب اهواز در این حمله نیروهای عراقی خود را به جادة اهواز- خرمشهر رساندند و تلاش گسترده ای زا طی سه روز جهت تصرف خرمشهر انجام دادند که بدلیل مقاومت رزمندگان اسلام ناموفق ماندند.
3/5/67 _ حمله منافقین با حمایت ارتش عراق به غرب اسلام آباد و انجام عملیات مرصاد توسط رزمندگان اسلام و شکست سنگین منافقین در این عملیات.
10/5/67 _ عقب نشینی عراق به پشت مرزهای بین المللی در جنوب.
29/5/67 _ اعلام رسمی آتش بس توسط دبیر کل سازمان ملل.

امام عسكرى(علیه‏السلام) فرمودند:
عَلاماتُ المُؤمِنِ خَمسٌ . . . و زِیارَةُ الأربَعینَ . . . ؛
مؤمن پنج نشانه دارد . . . و یكى از آنها زیارت روز اربعین است . . . .
[ تهذیب الأحكام ، ج 6 ، ص 52]

كَتَبَ أَبُو مُحَمَّدٍ علیه‏السلام اِلى أَهْلِ قُم وَ آبَةَ:
اِنَّ اللّه‏َ تَعالى بِجُودِهِ وَ رَأْفِتِهِ قَدْ مَنَّ عَلى عَبادِهِ بِنَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ صلى‏الله‏علیه‏و‏آله بَشیرا وَ نَذیرا وَ وَفَّقَكُمْ لِقَبُولِ دینِهِ وَ أَكْرَمَكُمْ بِهِدایَتِهِ وَ غَرَسَ فى قُلُوبِ أَسْلافِكُمْ الماضینَ رَحْمَةُ اللّه‏ِ عَلَیْهِمْ؛
امام عسكرى(علیه‏السلام) به مردم قم و آبه نوشتند:
خداوند از روى مهربانى و بذل و كرمش بر بندگان خود منّت گذارد و پیامبرى همانند محمّد كه درود خدا بر او باد به عنوان بشارت دهنده و بیم دهنده فرستاد، و شما (مردم قم) را براى پذیرش دینش موفّق كرد، و با راهنمایى‏هایش به شما كرامت و عزّت بخشید، و در دلهاى گذشتگان شما (كه رحمت خدا شامل حال آنان باد) هدایت را كاشت.
سفینة البحار، ج2، ص 448

عَنْ عَبْدِ العَظیمِ بْنِ عَبْدِ اللّه‏ِ الْحَسنىّ قالَ عَلىُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَسْكَرىّ علیه‏السلام یَقُولُ:
 اَهْلُ قُم وَ أَهْلُ آبَةِ مَغْفُورٌ لَهُمْ لِزیارَتِهِمْ لِجَدّى عَلىِ‏بْنِ‏مُوسَى‏الرِّضا علیه‏السلام بِطُوسٍ ألا وَ مَنْ زارَهُ فَاَصابَهُ فىطَریقِهِ قَطْرَةٌ مِنَ السَّماءِ حَرَّمَ اللّه‏ُ جَسَدَهُ عَلَى النّارِ؛
حضرت عبدالعظیم مى‏گوید: از امام عسكرى(علیه‏السلام) شنیدم كه مى‏فرمودند:
مردم «قم» و «آبه» آمرزیده‏اند زیرا آنان جدّم امام رضا (علیه‏السلام) را در شهر طوس زیارت مى‏كنند، آگاه باشید هر كسى او را زیارت كند، و در مسیر راه قطره بارانى به او برسد، خداوند بدن او را بر آتش حرام مى‏كند.
بحارالانوار، ج 60 ، ص 231

س: در یک پروژه آبرسانى مخزن آب در گورستان قرار دارد و به جهت اینكه آب مشروب شهر از این مخزن تأمین خواهد شد در آینده مشكلات بهداشتى و پزشكى خواهد داشت نبش قبور و انتقال آن به محل مناسب چه حكمى دارد؟
ج) نبش قبر جایز نیست مگر آنکه بدن تبدیل به خاک شده باشد.



س: نبش قبر و انتقال اجساد چه حكمى دارد؟
ج) نبش قبر براى نقل به غیر مشاهد مشرفه جایز نیست و براى نقل به مشاهد مشرفه نیز اگر میت وصیت نکرده باشد اشکال دارد؛ اما اگر وصیت کرده باشد که او را در مشاهد مشرفه دفن کنند و از روى فراموشى یا جهل به وصیت و یا مخالفت با آن در جاى دیگر دفن شده باشد، مى‌توانند نبش کنند و او را به مشاهد مشرفه انتقال دهند، البته در صورتى که بدن تغییر نیافته باشد و تا وقت دفن نیز به گونه‌اى تغییر نكند که موجب هتک میت و ایذاء زنده‌ها باشد.



س1: در هنگام دفن میتى استخوان‌هاى میت قبلى ظاهر گردیده است، استخوان‌ها را باید چه كار كرد؟ آیا مى‌‌شود میت را آنجا دفن نمود؟
س2: میتى در حال حیات وصیت نموده مرا در داخل قبر فلان بستگانم دفن نمایید، آیا جایز است؟
ج1) استخوان‌هاى مذكور باید دفن شود و دفن میت در محل مذكور در صورتى كه براى دفن مباح باشد و برخلاف مقررات نباشد، فى نفسه اشكال ندارد.
ج2) اگر بدن میت از بین رفته و خاك شده باشد، فى نفسه اشكال ندارد.